صندوق درآمد ثابت چیست؟ دارایی‌ها، انواع و ریسک‌های پنهان
صندوق درآمد ثابت بیشتر پولش را در اوراق بدهی و سپرده می‌گذارد. بازده از کجا میآید، تفاوت پرداخت ماهانه و رشد NAV و چرا «ریسک صفر» درست نیست را بخوانید.
۴ دقیقه مطالعه
صندوق درآمد ثابت بیشتر دارایی‌اش را در ابزارهایی می‌گذارد که بازده مشخص و دوره‌ی سررسید دارند: اوراق مشارکت، اجاره، اسناد خزانه‌ی اسلامی، اوراق شرکتی و سپرده‌های بانکی. هدف بازده پایدار و نوسان کمتر از سهام است، نه بازده تضمین‌شده یا ریسک صفر.
این صندوق‌ها در چه چیزی سرمایه‌گذاری می‌کنند؟
ترکیب دقیق دارایی را اساسنامه و امیدنامه تعیین می‌کند. مدیر پول سرمایه‌گذاران را در اوراق کم‌ریسک‌تر می‌گذارد و ممکن است سهم کمی هم در سهام داشته باشد. کارمزد مدیریت از دارایی کسر میشود و در NAV لحاظ میشود.
بازده از کجا میآید؟ مثال اسناد خزانه
سند خزانه‌ی اسلامی (اخزا) بدون سود دورهای است: با قیمتی کمتر از ارزش اسمی خریداری میشود و در سررسید ارزش اسمی را می‌گیرید. مثال فرضی: سندی با ارزش اسمی ۱ میلیون تومان را ۸۸۰ هزار تومان می‌خرید و ۱۸۰ روز بعد ۱ میلیون می‌گیرید.
بازده دوره = ارزش اسمی ÷ قیمت خرید − ۱ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۸۸۰٬۰۰۰ − ۱ ≈ ۱۳٫۶٪ در ۱۸۰ روز
نرخ بازدهی صندوق به نرخ بازدهی همین ابزارها وابسته است. پس وقتی نرخ بهره‌ی بازار بالا می‌رود، بازده اوراق جدید زیاد میشود، اما قیمت اوراق قدیمی‌تر موقتاً می‌تواند کم شود. تصویر کامل در نرخ بهره چیست؟ آمده است.
انواع صندوق درآمد ثابت
| طبقه‌بندی | انواع | نکته |
|---|---|---|
| نحوه‌ی معامله | قابل معامله (ETF) و صدور و ابطال | ETF با نماد در بورس؛ صدور و ابطال از پنل صندوق |
| پرداخت سود | پرداخت ماهانه یا افزایش NAV | در نوع دوم سود دورهای پرداخت نمی‌شود و بازده در NAV دیده میشود |
| ترکیب | معمولی و مختص اوراق دولتی | مختص اوراق دولتی طبق مقررات حداقل ۹۵٪ در ابزار درآمد ثابت و حداقل ۷۵٪ در اوراق دولتی و بدون مجوز سهام |
مزایا
- ریسک و نوسان معمولاً کمتر از صندوق سهامی
- نقدشوندگی بالا نسبت به سپرده‌ی بلندمدت، بدون جریمه‌ی برداشت زودهنگام بانکی
- ورود با مبلغ کم (برای ETF طبق منابع ۱۰۰ هزار تومان)
- مدیریت حرفه‌ای
معایب و ریسک‌های پنهان
- ریسک صفر وجود ندارد. تغییر نرخ بهره، ریسک اعتباری ناشر و ریسک نقدشوندگی روی صندوق اثر می‌گذارند و هیچ قانونی بازده را تضمین نمی‌کند.
- در بازار صعودی سهام، بازدهی کمتری نسبت به صندوق سهامی دارد.
- اگر بازده از تورم عقب بماند، قدرت خرید کم میشود؛ ببینید تورم و سود واقعی.
- هر نرخ بازدهی که در تبلیغ می‌بینید تاریخ‌دار است و تغییر می‌کند.
صندوق‌های درآمد ثابت کاریزما
| صندوق | نوع | پرداخت سود |
|---|---|---|
| کارا (نوع دوم) | ETF درآمد ثابت | افزایش NAV |
| کمند | ETF درآمد ثابت | پرداخت ماهانه |
| درآمد ثابت کاریزما | صدور و ابطال | پرداخت ماهانه |
| واحدهای عادی اهرم | صدور و ابطال | افزایش NAV |
| مختص اوراق دولتی | صدور و ابطال | افزایش NAV |
نرخ بازدهی، تاریخ پرداخت و کارمزد هر صندوق در امیدنامه و سایت صندوق آمده و تغییر می‌کند. فهرست کامل صندوق‌ها: فهرست صندوق‌های ETF کاریزما. «طرح درآمد ثابت کاریزما» که در اپلیکیشن عرضه میشود محصولی جداست و با صندوق درآمد ثابت یکی نیست؛ طرح درآمد ثابت کاریزما چیست؟.
چطور سرمایه‌گذاری کنیم؟
- نوع صندوق را مشخص کنید: قابل معامله یا صدور و ابطال.
- برای ETF با کد بورسی و کارگزار، نماد را جست‌وجو و سفارش ثبت کنید.
- برای صدور و ابطال، از سایت یا اپلیکیشن صندوق مبلغ را وارد و پرداخت کنید.
- نرخ بازدهی، سیاست پرداخت و هزینه‌ها را در امیدنامه ببینید.
پرسش‌های متداول
صندوق درآمد ثابت چیست؟
صندوقی که بیشتر پول را در اوراق بدهی و سپرده با بازده مشخص می‌گذارد تا نوسان کمتری داشته باشد.
آیا صندوق درآمد ثابت بدون ریسک است؟
نه. ریسک نرخ بهره، اعتبار ناشر و نقدشوندگی وجود دارد. نوسان کمتر از سهام است، اما صفر نیست.
تفاوت پرداخت ماهانه و افزایش NAV چیست؟
در پرداخت ماهانه سود دورهای به حساب میآید؛ در افزایش NAV سود در قیمت واحد جمع میشود و هنگام فروش به دست میآید.
حداقل سرمایه چقدر است؟
برای ETF در منابع ۱۰۰ هزار تومان و برای صدور و ابطال حداقل یک واحد یا طبق امیدنامه.
