وام با وثیقه دارایی چیست؟ نحوه محاسبه سقف، هزینه و ریسک‌ها
در وام با وثیقه‌ی دارایی، دارایی‌تان را نمی‌فروشید ولی تا پایان وام وثیقه می‌ماند. ضریب تبدیل، هزینه‌ی واقعی، پیامد تأخیر و تفاوت با فروش دارایی را بخوانید.
۵ دقیقه مطالعه
در وام با وثیقه‌ی دارایی، یک دارایی ارزشمند ضمانت اصلی بازپرداخت است. مالکیت دارایی با شماست، اما بخشی از آن ممکن است تا پایان وام قابل فروش یا برداشت نباشد. اگر بازپرداخت نکنید، وام‌دهنده طبق قرارداد می‌تواند از وثیقه استفاده کند.
وثیقه چطور کار می‌کند؟
- مالکیت منتقل نمی‌شود. وثیقه‌گذاری به معنای فروش نیست.
- بخش وثیقهشده تا تسویه و آزادسازی وثیقه معمولاً قابل فروش، انتقال یا برداشت نیست.
- محدودیت‌ها به نوع دارایی، قرارداد و قواعد وام‌دهنده بستگی دارد.
فرق با وام بدون وثیقه چیست؟
| معیار | وام با وثیقه‌ی دارایی | وام بدون وثیقه |
|---|---|---|
| ضمانت | دارایی تأییدشده | اعتبار، درآمد یا ضامن |
| مبلغ وام | مرتبط با ارزش وثیقه | بر پایه‌ی اعتبار |
| مالکیت | با شما، با محدودیت | وثیقه‌ای نیست |
| پیامد نکردن بازپرداخت | استفاده از وثیقه طبق قرارداد | پیگیری حقوقی و قراردادی |
حتی با وثیقه، تأیید وام تضمین نیست. جز ارزش دارایی، هویت و گاهی توان بازپرداخت هم بررسی میشود. مسیرهای دیگر: وام بدون سپرده چیست؟.
چه دارایی‌هایی وثیقه می‌شوند؟
| دارایی | روش ارزش‌گذاری | نقدشوندگی |
|---|---|---|
| ملک (سند) | کارشناسی در محل | کم |
| طلا و نقره | آزمایش وزن و عیار | بسیار زیاد |
| واحد صندوق | ارزش خالص دارایی (NAV) | زیاد |
| خودرو | کارشناسی فنی و قیمت بازار | متوسط |
| سپرده‌ی بانکی | استعلام مستقیم از سامانه | آنی |
سقف وام چطور محاسبه میشود؟
ظرفیت اعتبار = ارزش روز دارایی × ضریب تبدیل
این نسبت را با LTV اشتباه نگیرید: LTV نسبت وام به ارزش دارایی است و ضریب تبدیل ظرفیت مجاز را از ارزش دارایی می‌دهد. برای سقف وام ۱۰۰ میلیونی و ضریب ۶۰٪، به ۱۰۰ ÷ ۰٫۶ ≈ ۱۶۶٫۷ میلیون تومان دارایی نیاز دارید.
مدارک لازم
- کارت ملی و شناسنامه
- برای سهام و صندوق: ثبت‌نام و احراز هویت در سجام
- سند مالکیت: مثلاً سند ملک، برگ سبز خودرو یا گواهی سپرده‌ی طلا
- در وام‌های دیجیتال: تأیید قرارداد و امضای الکترونیک
مزایا و ریسک‌ها
| مزایا | ریسک‌ها |
|---|---|
| دسترسی به نقدینگی بدون فروش دارایی | تعهد جدید؛ باید توان بازپرداخت را داشته باشید |
| مالکیت دارایی حفظ میشود | افت قیمت دارایی ممکن است وثیقه‌ی اضافه یا بازپرداخت زودتر بخواهد |
| در بعضی مدل‌ها بدون ضامن و چک | قفل‌شدن دارایی و هزینه‌ی فرصت |
| فرایند تا حدی آنلاین | در صورت نکردن بازپرداخت، فروش وثیقه |
هزینه‌ی واقعی چیست؟
نرخ اسمی به‌تنهایی کافی نیست. هزینه‌های ممکن: کارمزد گشایش پرونده، هزینه‌ی کارشناسی، نگهداری و بیمه (برای دارایی فیزیکی مثل طلا یا خودرو)، هزینه‌ی آزادسازی وثیقه و هزینه‌ی فرصت دارایی قفل‌شده. اگر کارمزد پیش از واریز از وام کم شود، مبلغ خالص دریافتی کمتر از مبلغ اسمی است و هزینه‌ی مؤثر بالاتر. نرخ اسمی و هزینه‌ی واقعی وام این تفاوت را شرح می‌دهد.
اگر قسط پرداخت نشود چه میشود؟
- اخطارهای مکرر با پیامک یا ایمیل.
- جریمه‌ی تأخیر طبق قرارداد.
- محدودیت در آزادسازی دارایی‌های آزاد یا مازاد.
- اقدام برای فروش وثیقه.
- تسویه‌ی اصل، بهره و جریمه از محل فروش؛ مازاد، اگر باشد، به شما برمی‌گردد.
وام بگیرم یا دارایی را بفروشم؟
| وام با وثیقه | فروش دارایی | |
|---|---|---|
| مالکیت | حفظ میشود | از دست می‌رود |
| بازپرداخت | قسط و بهره دارد | ندارد |
| رشد آینده‌ی دارایی | به نفع شماست (و البته ریسک افت) | از دست می‌رود |
| مناسب برای | نیاز کوتاهمدت با درآمد مشخص | نیاز بلندمدت یا ناتوانی از پرداخت |
| هزینه | بهره و کارمزد | ممکن است کارمزد و مالیات فروش |
نمونه: خدمات کاریزما برای اعتبار و وام با پشتوانهی دارایی
کاریزما دو محصول مبتنی بر پشتوانهی دارایی در طرح‌هایش دارد: کاریزما پی (اعتبار خرید) و کاریزماوام (وام نقدی). این‌ها شرایط جدا دارند و ضریب‌ها را کاریزما بر اساس «شرایط روز» اعلام می‌کند و ممکن است تغییر کند.
| ویژگی | کاریزما پی (اعتبار خرید) | کاریزماوام (وام نقدی) |
|---|---|---|
| نوع | اعتبار غیرنقدی برای خرید از پذیرندگان | وجه نقد به حساب بانکی شما |
| ضریب یا درصد وثیقه | درآمد ثابت ۱۰۰٪، ملک ۷۰٪، طلا ۶۵٪، استاکس ۶۰٪، مس ۵۵٪، نقره ۵۰٪ | طلا، نقره، مس، ملک و استاکس تا ۶۰٪؛ درآمد ثابت تا ۹۰٪ |
| سقف | بر اساس ارزش دارایی و ضریب | تا ۵۰۰ میلیون تومان برای هر طرح |
| مدت | طبق شرایط اعتبار | ۳، ۶، ۹ یا ۱۲ ماه |
| ضامن، چک و سفته | لازم نیست | لازم نیست |
| مصرف | فقط نزد پذیرندگان | بدون محدودیت |
مثلاً ۱۰۰ میلیون تومان در طرح طلا با ضریب ۶۵٪ در کاریزما پی ۶۵ میلیون تومان اعتبار می‌سازد. مقایسه با وام بلوبانک که شرط و سقف جدا دارد: وام بلوبانک به پشتوانهی سرمایه‌گذاری در کاریزما.
پیش از وثیقه‌گذاری از خودتان بپرسید
- آیا می‌توانم اقساط را بپردازم؟
- هزینه‌ی واقعی کل وام چقدر است؟
- اگر ارزش وثیقه کم شود چه میشود؟
- در صورت نپرداختن، چه بر سر دارایی می‌آید؟
- پول نقد لازم دارم یا اعتبار خرید کافی است؟
پرسش‌های متداول
وام با وثیقه‌ی دارایی چیست؟
وامی که دارایی ارزشمند، مثل ملک، طلا یا واحد صندوق، ضمانت بازپرداخت آن است و فروخته نمی‌شود.
آیا دارایی وثیقهشده قابل فروش است؟
معمولاً بخش وثیقهشده تا تسویه قابل فروش، انتقال یا برداشت نیست.
آیا واحد صندوق را میشود وثیقه کرد؟
بستگی به سکو دارد. در بعضی پلتفرمها واحد صندوق بهعنوان وثیقه پذیرفته میشود، در بعضی نه.
ضامن لازم است؟
در بسیاری از مدلهای پشتوانهی دارایی، دارایی خودش ضمانت است و ضامن لازم نیست؛ شرایط هر محصول را بخوانید.
وام بهتر است یا فروش دارایی؟
وام برای نیاز کوتاهمدت با درآمد مشخص مناسبتر است؛ فروش برای نیاز بلندمدت یا وقتی توان بازپرداخت ندارید.
