وام با طلا: وثیقهی فیزیکی یا سرمایه‌گذاری؟ مقایسه و هزینه واقعی
وام با طلا دو شکل دارد: گرو گذاشتن طلای فیزیکی نزد بانک یا وام به پشتوانه‌ی سرمایه‌گذاری در طلا. هر دو را با شرایط، مراحل و هزینه‌ی واقعی مقایسه کنید.
۵ دقیقه مطالعه
وام با طلا یعنی طلا ضمانت وام شما باشد. دو مدل اصلی دارد: در یکی طلای فیزیکی را نزد بانک یا مؤسسه می‌سپارید، و در دیگری بخشی از سرمایه‌گذاری‌تان در طلا (که طلای فیزیکی در دست شما نیست) وثیقه میشود. هزینه، سقف و شرط آنها فرق می‌کند، پس مقایسه از روی هزینه‌ی واقعی لازم است.
مدل اول: وثیقهی طلای فیزیکی
زیورآلات یا سکه‌ی مناسب را به بانک می‌دهید، ارزیابی میشود و تا بازپرداخت کامل نزد بانک می‌ماند. شما نمی‌توانید در این مدت از آن استفاده کنید یا آن را بفروشید.
- طلای قابل قبول: معمولاً ۱۸ عیار و بدون نگین (نگین در ارزش‌گذاری حساب نمی‌شود).
- مدارک: اصل کارت ملی، شناسنامه و حساب فعال در همان بانک؛ گاهی فاکتور خرید.
- ارزیابی: وزن و عیار، مبلغ وام، نرخ یا کارمزد و مدت بعد از ارزیابی مشخص میشود.
- نگه‌داری: طلا تا تسویه در خزانه‌ی بانک می‌ماند.
- پس از تسویه، طلا به همان شکل برگردانده میشود. در صورت نپرداختن، بانک ممکن است طلا را بفروشد و طلبش را بردارد.
کدام بانک این وام را میدهد؟ بسیاری از مطالب گواهی سپردهی سکه یا سپردهگذاری طلا را با وام وثیقهی طلا یکی می‌دانند، در حالی که یکی نیستند: سپردهگذاری طلا در بانک. طبق منابع منتشرشده تا مهر ۱۴۰۵، بانک ملی از مسیر شرکت «کارگشایی» سابقه‌ی وام با وثیقهی طلای فیزیکی دارد. سقف وام، نرخ، کارمزد و وزن طلای لازم هر بانک تغییر می‌کند و منابع هم عددهای متفاوتی داده‌اند؛ پس عدد روز را مستقیم از بانک بگیرید و نسبت وام به ارزش روز طلا (که گفته میشود معمولاً بخشی از ارزش است) را هم بپرسید.
مدل دوم: وام به پشتوانه‌ی سرمایه‌گذاری در طلا
در این مدل طلای فیزیکی تحویل نمی‌شود؛ بخشی از ارزش سرمایه‌گذاری شما در یک طرح یا محصول طلا وثیقه میشود. کاریزماوام نمونه‌ای است: وام نقدی به پشتوانه‌ی دارایی در طرح طلای کاریزما، بدون ضامن، چک و سفته، و با درخواست از اپلیکیشن.
| مورد | شرایط اعلام‌شده |
|---|---|
| وثیقه | تا ۶۰٪ ارزش روز دارایی در طرح طلا؛ بخش وثیقه‌شده تا تسویه بلوکه میشود |
| سقف | تا ۵۰۰ میلیون تومان برای هر وام؛ چند وام هم‌زمان تا سقف مجموع ۳ میلیارد تومان بر اساس دارایی‌ها |
| مدت | ۳، ۶، ۹ یا ۱۲ ماه |
| نرخ بهره | ۲۳٪ سالانه |
| کارمزد | جدا و پیش از واریز از مبلغ وام کم میشود: ۳ ماهه ۳٫۵٪، ۶ ماهه ۶٪، ۹ ماهه ۹٪، ۱۲ ماهه ۱۲٪ |
| بازپرداخت | اقساط خودکار از دارایی همان طرح؛ تسویه‌ی زودتر بهره را کم نمی‌کند |
| واریز | حداکثر یک روز کاری پس از تأیید، به حساب بانکی خودتان |
هزینه‌ی واقعی با کارمزد پیش از واریز
چون کارمزد پیش از واریز از وام کم میشود، مبلغی که دریافت می‌کنید کمتر از مبلغ اسمی است، اما بهره از کل مبلغ اسمی حساب میشود. مثال خود کاریزما: وام ۶۰ میلیون تومانی سه‌ماهه، کارمزد ۲٫۱ میلیون تومان و واریزی خالص ۵۷٫۹ میلیون تومان.
ما با فرض اقساط مساوی ماهانه و نرخ ۲۳٪ سالانه روی مانده‌ی بدهی (روش واقعی کسر اقساط در منبع نیامده و ممکن است فرق کند) برای دو وام حساب کردیم:
| وام | کارمزد | خالص دریافتی | قسط ماهانه | مجموع بازپرداخت | نرخ اسمی سالانه‌ی معادل |
|---|---|---|---|---|---|
| ۶۰ میلیون، ۳ ماهه | ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ (۳٫۵٪) | ۵۷٬۹۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۷۷۱٬۵۱۸ | ۶۲٬۳۱۴٬۵۵۵ | حدود ۴۵٪ |
| ۵۰۰ میلیون، ۱۲ ماهه | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۱۲٪) | ۴۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۷٬۰۳۸٬۱۶۱ | ۵۶۴٬۴۵۷٬۹۲۸ | حدود ۴۹٪ |
به عبارت ساده، «۲۳٪» نرخ بهره است نه هزینه‌ی کل. با احتساب کارمزد پیش از واریز، هزینه‌ی مؤثر در مثال‌های بالا حدود ۴۵ تا ۴۹٪ در سال است. این رقم با وام بانکی ۲۳٪ بدون کارمزد قابل مقایسه نیست؛ باید هر دو را با نرخ مؤثر بسنجید. این محاسبه را با محاسبه‌گر هزینه‌ی واقعی وام خودتان و با اعداد قرارداد انجام دهید، و منطق آن در نرخ اسمی و هزینه‌ی واقعی وام آمده است.
مقایسه‌ی دو مدل
| معیار | وثیقهی طلای فیزیکی نزد بانک | وام به پشتوانه‌ی سرمایه‌گذاری در طلا |
|---|---|---|
| وثیقه | طلای فیزیکی، تحویل بانک میشود | دارایی دیجیتال در طرح؛ بلوکه میشود |
| حضور | مراجعه‌ی حضوری معمولاً لازم است | آنلاین در اپلیکیشن |
| سقف | معمولاً پایین‌تر؛ از بانک بپرسید | تا ۵۰۰ میلیون تومان برای هر وام، طبق اعلام کاریزما |
| مدت | اغلب بلندتر؛ از بانک بپرسید | ۳ تا ۱۲ ماه |
| ضامن و چک | بسته به بانک | لازم نیست |
| چند وام هم‌زمان | بسته به بانک | امکان‌پذیر بر اساس دارایی‌ها |
| ساعت کار | ساعت اداری بانک | درخواست در هر ساعت؛ واریز حداکثر یک روز کاری |
پنج پرسش پیش از انتخاب
- چه دارایی‌ای وثیقه میشود؟
- از مبلغ اسمی وام واقعاً چقدر به دستم می‌رسد؟
- مجموع بهره، کارمزد و هزینه‌ها چقدر است؟
- قسط‌ها چطور پرداخت میشود و اثرش بر دارایی چیست؟
- پس از تسویه چه مقدار از دارایی اولیه برایم می‌ماند؟
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان با طلا وام گرفت؟
بله، یا با گرو گذاشتن طلای فیزیکی نزد بانک یا با وام به پشتوانه‌ی سرمایه‌گذاری در طلا.
کارمزد وام کاریزماوام چطور حساب میشود؟
درصدی از مبلغ وام که پیش از واریز کم میشود: ۳٫۵٪ برای ۳ ماه، ۶٪ برای ۶ ماه، ۹٪ برای ۹ ماه و ۱۲٪ برای ۱۲ ماه، طبق اعلام کاریزما در مهر ۱۴۰۵.
اگر قسط نپردازم چه میشود؟
در کاریزماوام اقساط از دارایی همان طرح کم میشود. جزئیات تأخیر و کمبود دارایی را در قرارداد بخوانید. در وثیقهی بانکی، بانک ممکن است طلا را بفروشد.
کدام بانک وام طلا میدهد؟
شرایط بانکها عوض میشود. طبق منابع تا مهر ۱۴۰۵ بانک ملی از مسیر شرکت کارگشایی؛ سقف و نرخ را از خود بانک بپرسید.
گواهی سپردهی سکه یعنی وام میدهند؟
نه لزوماً. گواهی سپردهی سکه یا سپردهگذاری طلا با وام وثیقهی طلا یکی نیست.
