چتکه
طلا و سکه

طلای آب‌شده چیست؟ عیار، مظنه، فاکتور و ریسک‌های خرید

طلای آب‌شده بدون اجرت و با فاکتور و کد آزمایشگاه معامله می‌شود. عیار، مظنه، فرمول قیمت هر گرم با مثال، ریسک‌ها و چک‌لیست خرید امن را بخوانید.

تحریریه چتکه

۴ دقیقه مطالعه

کیسه‌ی کتانی روی سه شمش طلا با زمینه‌ی کرم روشن

طلای آب‌شده طلایی است که ذوب شده و شکل مشخصی ندارد؛ معمولاً از زیورآلات دست دوم یا قراضه به دست می‌آید و بر اساس وزن و عیار معامله می‌شود، نه طرح و ساخت. چون اجرت ساخت ندارد، برای کسانی که فقط ارزش طلا را می‌خواهند ارزان‌تر از زیورآلات است. اما کم‌هزینه بودن به معنای کم‌ریسک بودن نیست.

طلای آب‌شده چه ویژگی‌هایی دارد؟

ویژگی‌های اصلی
ویژگیتوضیح
شکلشمش، رشته یا قطعه‌های نامنظم؛ طرح ندارد
وزنباید در فاکتور درج شود
عیارمیزان طلای خالص؛ با ری‌گیری (آزمایش) و کد روی قطعه تأیید می‌شود
اجرتندارد
فاکتورباید مشخصات وزن، عیار، قیمت، تاریخ، طرفین و کد آزمایشگاه را داشته باشد
کارمزدممکن است فروشنده کارمزد و اختلاف قیمت خرید و فروش اعمال کند
ویژگی‌های اصلی

عیار و کد روی طلای آب‌شده یعنی چه؟

عیار نشان می‌دهد چه سهمی از قطعه طلای خالص است. با رنگ نمی‌توان عیار را فهمید، چون آلیاژها رنگ را تغییر می‌دهند. عیار را از ری‌گیری و مهر آزمایشگاه می‌خوانیم: کدی چهار تا شش رقمی همراه نام آزمایشگاه روی قطعه حک می‌شود. اگر انگ قابل راستی‌آزمایی نباشد، ریسک بالا می‌رود. جدول عیارها و درصد خلوص در عیار طلا چیست؟ آمده است.

شمش طلا معمولاً عیار بالاتر و وزن‌های استاندارد دارد؛ طلای آب‌شده عیار و وزن دلخواه دارد و عیارش بسته به منبع فرق می‌کند (اغلب نزدیک به ۱۸). پس آن را نمی‌توان خودکار ۲۴ عیار فرض کرد.

مظنه چیست و قیمت هر گرم چطور حساب می‌شود؟

مظنه قیمت یک مثقال طلای ۱۷ عیار است. هر مثقال برابر ۴٫۶۰۸۳ گرم است (هر گرم حدود ۰٫۲۱۷ مثقال) و طلای ۱۷ عیار خلوص ۷۰۵ در هزار دارد.

قیمت هر گرم با خلوص F (در هزار) = مظنه ÷ ۴٫۶۰۸۳ × (F ÷ ۷۰۵)

برای ۱۸ عیار F = ۷۵۰ و برای ۱۷ عیار F = ۷۰۵ است.
مثال فرضی با مظنه‌ی ۹۰ میلیون تومان
محاسبهنتیجه (تومان)
قیمت هر گرم ۱۷ عیار: ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳حدود ۱۹٬۵۳۰٬۰۰۰
قیمت هر گرم ۱۸ عیار: ضرب در ۷۵۰ ÷ ۷۰۵حدود ۲۰٬۷۷۷٬۰۰۰
قطعه‌ی ۱۲٫۵ گرمی با خلوص ۷۲۰حدود ۲۴۹٬۳۱۹٬۰۰۰
مثال فرضی با مظنه‌ی ۹۰ میلیون تومان

عدد مظنه در این مثال فرضی است. قیمت واقعی را از مظنه‌ی روز بگیرید، سپس کارمزد فروشنده را جدا حساب کنید. اگر کارمزد ۲٪ باشد، قطعه‌ی بالا حدود ۵ میلیون تومان گران‌تر می‌شود. ماشین‌حساب طلا این حساب را با تب «طلای دست دوم» انجام می‌دهد، و فرمول کامل در محاسبه قیمت طلا آمده است.

خرید نقدی یا فردایی؟

  • نقدی: معامله و تحویل همان زمان انجام می‌شود. اگر فاکتور و انگ قابل بررسی باشد، شفاف‌تر است.
  • فردایی: بر پایه‌ی پیش‌بینی قیمت فردا بسته می‌شود و ریسک بالاتری دارد؛ برای تازه‌کارها مناسب نیست.

سود طلای آب‌شده از کجا می‌آید؟

سود تضمین‌شده و روزانه ندارد. بازدهِ شما از تغییر قیمت جهانی طلا، نرخ ارز و انتظارات تورمی می‌آید و خالصش با اختلاف قیمت خرید و فروش، کارمزد، هزینه‌ی ری‌گیری مجدد و تقاضای بازار کم می‌شود. مثلاً اگر قیمت هر گرم ۱۰٪ بالا برود، هنگام فروش به دلیل این هزینه‌ها بازدهِ شما کمتر از ۱۰٪ است. ببینید تفاوت قیمت خرید و فروش طلا.

ریسک‌ها و مزایا

مزایاریسک‌ها
اجرت ندارد و ارزان‌تر از زیورآلات استعیار واقعی با ادعای فروشنده نخواند
وزن‌های انعطاف‌پذیرفروشنده‌ی نامعتبر یا فاکتور نداشتن
در معرض قیمت طلاستاختلاف قیمت خرید و فروش و کارمزد
نقدشوندگی نسبی با مدارک درستنگه‌داری فیزیکی و هزینه‌ی ایمنی

چک‌لیست خرید امن

  1. اعتبار فروشنده را بسنجید و فاکتور رسمی بخواهید.
  2. انگ و کد آزمایشگاه روی قطعه را با فاکتور تطبیق دهید.
  3. وزن را با ترازوی دقیق مقابل خودتان ببینید.
  4. قیمت را با مظنه و عیار خودتان حساب کنید، نه فقط با عدد فروشنده.
  5. کارمزد، شرایط بازخرید و محل نگه‌داری را از قبل بپرسید.

پرسش‌های متداول

طلای آب‌شده چیست؟

طلای ذوب‌شده و بدون طرح که با وزن و عیار معامله می‌شود و اجرت ساخت ندارد.

هر مثقال چند گرم است؟

هر مثقال حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم است؛ یعنی هر گرم حدود ۰٫۲۱۷ مثقال.

مظنه چیست؟

قیمت یک مثقال طلای ۱۷ عیار در بازار. برای گرفتن قیمت عیار دیگر، آن را به گرم و خلوص مورد نظر تبدیل می‌کنند.

آیا طلای آب‌شده فاکتور دارد؟

باید داشته باشد. فاکتور باید وزن، عیار، قیمت، تاریخ، طرفین، کد انگ و کارمزد را نشان دهد.

آیا طلای آب‌شده مالیات دارد؟

اجرت ندارد، اما وضعیت مالیات و ارزش افزوده به قانون روز و نوع معامله بستگی دارد؛ در فاکتور ببینید و از فروشنده بپرسید.

نتایج محاسبات صرفاً جهت برآورد و اطلاع‌رسانی ارائه می‌شوند و ممکن است با شرایط واقعی بانک‌ها، مؤسسات مالی یا قراردادهای مختلف متفاوت باشند.

منو