انواع حساب بانکی: تفاوت جاری، قرضالحسنه و سپرده کوتاه‌مدت و بلندمدت
هفت نوع حساب بانکی را بشناسید: جاری، پسانداز، سپرده کوتاه‌مدت و بلندمدت، وکالتی، ارزی و مشترک؛ تفاوت‌ها، کاربرد هر کدام و راه انتخاب حساب مناسب.
۴ دقیقه مطالعه
حساب بانکی یک شماره‌ی منحصربه‌فرد است که بانک برای نگهداری پول و انجام تراکنش‌های شما می‌سازد. همه‌ی حساب‌ها یک کار نمی‌کنند: بعضی سود می‌دهند و بعضی نه، بعضی برداشت آزاد دارند و بعضی پول را تا پایان مدت نگه می‌دارند. انتخاب درست بستگی دارد به اینکه پول را برای خرج روزمره می‌خواهید یا پسانداز.
هفت نوع حساب بانکی در یک نگاه
| نوع حساب | سود دارد؟ | برداشت | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| قرض‌الحسنه‌ی جاری | معمولاً ندارد | آزاد | تراکنش روزمره و دستهچک |
| قرض‌الحسنه‌ی پسانداز | ندارد (ممکن است جایزه یا قرعه‌کشی داشته باشد) | آزاد | پسانداز ساده |
| سپرده‌ی کوتاه‌مدت | دارد، کمتر از بلندمدت | آزاد | نگهداری پول برای مدت کم |
| سپرده‌ی بلندمدت | دارد، بیشتر از کوتاه‌مدت | برداشت زودتر از موعد معمولاً سود را کم می‌کند | پسانداز بیش از یک سال |
| حساب وکالتی | ندارد | قفل‌شدن مبلغ تا انجام معامله | معامله در بورس کالا |
| حساب ارزی | بسته به بانک | طبق مقررات ارزی | نگهداری یا انتقال ارز |
| حساب مشترک | بسته به نوع حساب | طبق توافق صاحبان | دو یا چند نفر با یک حساب |
حساب‌های قرضالحسنه: جاری و پسانداز
این حساب‌ها بدون سود هستند و با اصول بانکداری بدون ربا اداره می‌شوند. در حساب جاری می‌توانید واریز، برداشت و انتقال کنید و برای آن دستهچک بگیرید. حساب پسانداز بیشتر برای نگهداری پول است و بانک‌ها گاهی با قرعه‌کشی جایزه‌ی نقدی یا غیرنقدی می‌دهند؛ مثلاً اولویت در دریافت وام.
راه ساده‌ی تشخیص: اگر دستهچک دارید، حسابتان جاری است. اگر فقط کارت دارید و سود نمی‌گیرید، پسانداز قرضالحسنه است.
سپرده‌های سرمایه‌گذاری: کوتاه‌مدت و بلندمدت
بانک این پول‌ها را در طرح‌های اقتصادی به کار می‌گیرد و بخشی از سود را به شما می‌دهد. در سپرده‌ی کوتاه‌مدت امکان واریز و برداشت دارید و سود پرداخت می‌شود، اما نرخ پایین‌تر از بلندمدت است. در سپرده‌ی بلندمدت (معمولاً یک تا سه سال) نرخ بالاتر است و پول باید ماندگار باشد.
انواع «ویژه‌ی کوتاه‌مدت» با مدت مشخص مثل سه یا شش ماه هم تعریف شده‌اند که تا پایان مدت اجازه‌ی برداشت نمی‌دهند و برخی بانک‌ها آنها را عرضه نمی‌کنند. نرخ دقیق سپرده را بانک‌ها بر پایه‌ی سیاست‌های بانک مرکزی تعیین می‌کنند و تغییر می‌کند؛ عدد روز را از بانک خودتان بپرسید.
برای محاسبه‌ی سود یک سپرده، سود سپرده بانکی چگونه محاسبه می‌شود؟ را بخوانید و ماشین‌حساب سود سپرده را امتحان کنید.
حساب وکالتی
برای شرکت در معاملات بورس کالا لازم است. باز کردن آن به معرفی‌نامه از طرف بورس نیاز دارد. وقتی سفارش خرید ثبت می‌شود، مبلغ مسدود می‌شود و اگر معامله اجرا نشود، همان روز آزاد می‌شود. نقل‌وانتقال پول میان کارگزار و مشتری فقط از راه انتقال بین‌بانکی انجام می‌شود. برای هر کارگزار و هر بانک معمولاً یک حساب وکالتی کافی است.
حساب ارزی و حساب مشترک
- حساب ارزی برای نگهداری ارزهایی مثل دلار، یورو و پوند و تراکنش‌های بین‌المللی است و مشمول مقررات ارزی و مدارک خاص می‌شود. درباره‌ی انتقال ارز: حواله ارزی چیست؟.
- حساب مشترک به چند نفر اجازه‌ی دسترسی می‌دهد. در بعضی حساب‌ها برای برداشت امضای هر دو نفر لازم است.
چطور حساب مناسب را انتخاب کنیم؟
- نیازتان را مشخص کنید: خرج روزانه، پسانداز کوتاه‌مدت یا سرمایه‌گذاری بلندمدت.
- ویژگی‌ها را بسنجید: دستهچک، سود، سقف برداشت و جریمه‌ی برداشت زودهنگام.
- نرخ سود را مقایسه کنید، اما به شرایط پرداخت (ماهانه یا سررسید) هم نگاه کنید.
- کیفیت خدمات بانک را بسنجید: اپلیکیشن، شعبه‌ها، پشتیبانی.
شماره‌ی حساب و تشخیص نوع حساب
هر حساب یک شماره‌ی یکتا دارد و می‌توانید در یک بانک یا چند بانک چند حساب داشته باشید. نوع حساب را در اپلیکیشن بانک، دستهچک یا شعبه می‌پرسید. چون قاعده‌ی تشخیص نوع حساب از روی شماره‌ی شبا برای همه‌ی بانک‌ها یکسان و رسمی نیست، به آن اتکا نکنید.
پرسش‌های متداول
تفاوت حساب جاری و پسانداز قرضالحسنه چیست؟
جاری برای تراکنش زیاد و دستهچک است؛ پسانداز برای نگهداری پول و شرکت در قرعهکشیهای بانک. هر دو معمولاً سود ندارند.
حساب جاری بدون دستهچک چیست؟
حساب جاریای که بانک برایش دستهچک صادر نمیکند؛ مناسب کسی است که چک لازم ندارد.
حداقل سن افتتاح حساب چند سال است؟
برای افتتاح مستقل معمولاً ۱۸ سال تمام لازم است؛ زیر ۱۸ سال با ولی یا قیم ممکن است. شرایط هر بانک را بپرسید.
حساب وکالتی چه کاربردی دارد؟
برای شرکت در معاملات بورس کالا؛ مبلغ تا انجام معامله مسدود می‌ماند و در صورت اجرا‌نشدن همان روز آزاد می‌شود.
